یکی از جایگزین های مناسب برای دندان هایی که از دست داده اید، پروتز می باشد. در حالت کلی، دو نوع دندان مصنوعی متحرک در دسترس است که شامل پروتز کامل و جزئی می شود. دندان های مصنوعی متحرک از نوع کامل، در میان انواع دندان مصنوعی هنگامی مورد استفاده واقع می شوند که فرد تمامی دندان ها را از دست داده باشد، در حالی که نوع جزئی، در مواقعی استفاده می شود که برخی از دندان ‌های طبیعی باقی مانده باشند.

دندان مصنوعی پروتزی است که به جای دندانهای طبیعی قرار می گیرد و تکیه گاه آن لثه و بافتها است. دو نوع دندان مصنوعی وجود دارد: کامل و نیمه (پارسیل). دندان مصنوعی کامل زمانی استفاده می شود که همه دندانها کشیده یا افتاده باشند و دندان مصنوعی نیمه زمانی استفاده می شود که تعدادی از دندانها هنوز در جای خود قرار دارند.

انواع دندان مصنوعی

دندان مصنوعی یا دندان برساخته از مواد اکریلیک (پلاستیکی) و فلزی ساخته شده و جایگزین دندان های از دست رفته فرد می شود. دندان های از دست رفته نه تنها می تواند باعث بروز مشکلات گفتاری شود؛ بلکه می‌تواند اعتماد به نفس فرد را نیز تحت تاثیر قرار دهد. دندان مصنوعی تکه ای ثابت، دندان مصنوعی ژله ای و سایر مدل های دندان های مصنوعی غالبا با قالب گیری از دهان و به صورت سفارشی ساخته می شوند. در ادامه انواع دندان مصنوعی را بررسی می کنیم:

دندان مصنوعی کامل

بیشتر افراد به دلیل کهولت سن و یا برخی بیماری ها بیشتر دندان های خود را از دست می دهند. اگر تقریبا تمام دندان ها از دست رفته باشد برای جایگزین کردن آن ها از پرتز دندان مصنوعی کامل استفاده می شود. این پروتزها یا متحرک هستند یا ثابت.

کاملِ متحرک

به این پروتزها در اصطلاح دست دندان گفته می شود. یک ست کامل از دندان ها با پایه لثه ای که روی قوس فکی قرار میگیرند. آن ها کاملا متحرک هستند و خودتان می توانید هر زمان که بخواهید آن ها را بردارید و دوباره استفاده کنید. اگر تمام دندان های فک بالا را از دست داده باشید و هنوز در فک پایین دندان داشته باشید می توانید تنها برای فک بالا دندان متحرک سفارش دهید اینگونه شما تنها نیم دست دندان را دارید اما اگر در هر دو فک دندانی نداشته باشید شما یک دست کامل دندان مصنوعی فک بالا و پایین خوهید داشت.

کاملِ ثابت

به دلیل ارزان بودن و سهولت استفاده، بیشتر افراد ترجیح می دهند که از پروتز کامل استفاده کنند. اما اگر شما شخصی هستید که با پرداخت هزینه بالا مشکل ندارید دندان مصنوعی ثابت برایتان گزینه بهتری است.

این در واقع پروتزی است که به طور کامل روی قوس فکی شما قرار گرفته و دیگر تکان نمی خورد یا نمی‌لغزد. صحبت کردن با آن راحت است، و به راحتی می توانید با آن غذا بجوید. تقریبا بهترین جایگزین تمام دندان های از دست رفته است.

پروتز دندان مصنوعی ثابت برای اینکه ثابت شود به چسب یا چیزی مشابه با چسب نیازی ندارد بلکه به ایمپلنت نیاز دارد. ابتدا چند ایمپلنت دندان در چند جای مختلف قوس فکی کاشته می شود و سپس پروتز که به آن اوردنچر گفته می شود را روی ایمپلنت ها سوار می کنند. با اینکار پروتز دیگر تکان نمی خورد و هر زمان که خودتان بخواهید پروتز را بردارید، به راحتی و تنها با مقداری وارد کردن فشار آن را بر می دارید.

 

دندان مصنوعی

دندان مصنوعی پارسیل یا تکه ای

زمانی که افراد تمام دندان های خود را از دست نداده و هنوز تعدادی از آن ها را در قوس فکی داشته باشند، به جای استفاده از پروتز کامل، از دندان مصنوعی پارسیل یا تکه ای استفاده می کنند. پارسیل به معنی ناکامل است و می تواند تا 20 دندان از دست رفته را پوشش داده و جایگزین کند. در ادامه با انواع دندان مصنوعی پارسیل آشنا خواهید شد.

پارسیل آکریلیکی

پروتز پارسیل آکریلیکی از رایجترین انواع دندان مصنوعی تکه ای است. بخش پایه یا همان لثه این پروتز از جنس آکریلیک است. آکریلیک نوع ماده پلیمری است که قوامی جامد دارد و نسبتا سخت است اما نه به آن اندازه که باعث ناراحتی لثه شود.

پارسیل ژله ای یا فلکسی

تقریبا محبوب ترین شکل دندان های مصنوعی، دندان های پارسیل ژله ای هستند. پایه یا بخش لثه این پروتز ها به جای اینکه از آکریلیک ساخته شود، از مواد قابلا انعطاف و نرمی تولید می شود. این مواد باعث می شوند که هم لثه راحتی بیشتری داشته باشد و هم احتمال شکستگی پروتز کاهش پیدا کند.

افرادی که یک یا بیش از یک دندان خود را از دست داده اند می توانند با دندان مصنوعی ژله ای یا فلکسی جای آن ها را پر کنند. با این حال اگر شما شخصی هستید که تمام دندان های خود را از دست داده اید نمی توانید این پروتزها را داشته باشید زیرا به دلیل انعطاف پذیری بالا و گیر نامناسب تمام دندان ها، امکان فیکس شدن آن ها روی لثه کم است.

پارسیل پایه فلزی

یکی از قدیمی ترین انواع دندان مصنوعی، پروتزهای پایه فلزی هستند. پایه این پروتزها ترکیبی از آلیاژ فلزی و آکریلیک است. آلیاژ معمولا از جنس کروم و کبالت است به همین این پروتزها در ایران با نام دندان مصنوعی کروم و کبالت نیز شناخته می شود.

گیره این پروتزها نیز فلزی است و به اطراف دندان های خلفی گیر می کند. معمولا پارسیل کروم و کبالت مناسبِ افرادی است که دندان های آسیاب خود را از دست داده اند. از آنجا که شکل و فرم فلزی این پروتزها چندان زیبا به نظر نمی رسد امروزه کمتر مورد استفاده قرار می گیرند و به جای آن ها بیشتر از پروتزهای تکه ای فلکسی یا همان ژله ای استفاده می شود.

دندان مصنوعی درون کاشت دندانی (ایمپلنت)

ایمپلنت دندان یک پایه فلزی از جنس تیتانیوم، و با سلول های بدن کاملا سازگار است. ایمپلنت را می توان به عنوان دندان مصنوعی تکه ای ثابت برای دندان از دست رفته دانست. دندانپزشک دندان مصنوعی تکه ای ثابت یا همان ایمپلنت دندان را داخل استخوان، و سپس تاج و روکش دندان ساخته شده را روی آن قرار می‌دهد.

افرادی که یک یا چند دندان و یا حتی تمام دندان های خود را از دست داده اند، می توانند با کاشت دندان مصنوعی تکه ای ثابت طرح لبخند و توانایی جویدن را بازیابند. در ایمپلنت دندان مصنوعی تکه ای ثابت بدون جراحی، به جای اینکه لثه شکافته شود و در معرض دید کامل قرار بگیرد، جراح محل قرار دادن ایمپلنت را مشخص کرده و تراکم استخوان را نیز در اسکن می بیند.